LA SIGNURA BRITIDDRA

Si cunta e s'arraccunta ca 'na vota c'era un patri ed avia setti figli fimmini ed unu masculu; allura era scarsu mischinu e cunzava scarpi; comu cunzava scarpi cu ci dava 'na mitateddruzza di farina, cu cci nni dava na junta, cu cci nni dava un munneddru, campavanu mischini accussì dispirati.
Un jornu lu cumpari ci dissi dici: Cumpà, dici, chiffà ci viniti a carduna dici, a Ciniè ci nn'è, dici, carduna, nni cugliti 'na para di fasci e dati a manciari a li picciotti.
Veru c'e bbiniri; e ci i.
Ddr'adrevu ca si chiamava Ricardu dici: Papà c'è biniri; si misi a chianciri e si lu purtà.
Avia u' sciccareddru, accravaccà a ddru sciccareddru e si lu purtà.
Comu accravaccà a ddru sciccareddru e si lu purtà, sò pà fici lu primu fasciu di carduna e ci l'assittà (a Ricardu).
Ci i un niavulu e si lu carricà.
E ristà Ricardu spersu pi lu munnu.
Quannu lu cu cumpari fici natru fasciu di carduna dici: Cumpà iemmu a... cca Ricardu un c'è: Ricardu Ricardu!!
Quali Ricardu mischinu ca chiddru si lu piglià lu diavulu e lu purtà nni du amigelli, ca eranu 'n'un castellu.
Ddr'addrevu criscia, po' si fici ranni, doppu deci anni,  ci dissi a la signura Bririddra: Senti i ti vogliu, ti amu, ti stimu, ma però è gghiè bidi a me patri ed a me matri. Eh, dici, tu l'ha bbidi.
Allura chiddra ci detti 'na vurziddra, rapia e chiuia cent'unzi lu viaggiu!
Dici te, dici, va rricchisci a to pa', a to ma' e po ti nni veni.
Allura ci detti du pinni di l'ali -ca iddra aviva l'ali ca vulava-, dici, quannu vo' a mia n'abbrusci unu ca i t'affacciu.
E si nni i. Si nni i Ricardu ed arriva a Lisciannira, dicemmu nu, e talia, addumanna a 'na vecchia dici: Unni sta cumpari Peppi? dici A ddrocu.
Allura, mischinu c'era la xama, -comu di prima ca c'eranu li xami-, s'allurdà li scarpi, dici: Cumpà mi l'ha ta allustrà 'sti scarpi?
Pronti chiddru si misi allustrari ddri scarpi, pli ppli, ci li  fici comu l'oru ddri scarpi, piglia cent'unzi e ci li detti.
Quannu chiddri si vittiru dari pi un paru di scarpi cent'unzi, dici: A cca, dici, ricchi semmu!
Allura arriva cca comu davanzi di... e si l'allurdà arrè, arriggira: Sa m'allustra 'ssi scarpi arrè.
Piglia n'atri cent'unzi e ci li duna. Chistu, dici, nni sta arrichennu.!
Arrivà ddrocu davanzi di me nora, sciddrica arrè, -apposta lu facia-, pi bidi si putianu canusciri a 'stu figliu; lu putianu canusciri di deci anni narrè, di com'era fattu.
Allura 'stu picciottu, lu cuntu nun porta tempu e la storia sempri camina, pigliani e ini arrè allustrarisi ddri scarpi. Piglia al'allustrata di ddri scarpi, piglià natri cent'unzi e ci li detti.
Chi avi figli di maritari?
A ddrocu n'avemmu: Ancilina papà.
Chi bboli papà?
Vidica c'è 'ssu picciottu ca ti voli.
I un mi vogliu marità!
Chiama all'atra: Rusina papà.
Chi bboli papà?
Vidica c'è 'ssu picciottu ca ti voli...
I un mi vogliu marità.
Chiama all'atra: Pinuzza.
Chi bboli papà?
Vidica c'è 'ssu picciottu ca ti voli!
I un mi vogliu marità.
Affacciavanu tutti cu l'affaccia e coddra tutti setti, un si vozziru maritari nuddru.
Allura sò mà -mischina la mamma sempri abbrama pi li figli- piglia e ci dissi: Quant'anni avi vossia?
Fici , dici, 21 anni aieri.
Oh figliu miu, me figliu tantu fussi, aieri vidè li fici ddrani, figliu miu!
Ma si lu vidissi lu canuscissi a sò figliu?
Dici, chissacciu!
I sugnu, dici, Ricardu.
Comu ci dissi i sugnu Ricardu, cu s'allavancava di li scali, cu s'allavancava p'abbrazzari a ddru frati; allura ci dissi: Papà, -ca si detti a la canuscenza-, papà,  iamuninni a l'abbergu ca ci haiu 'na bbalici china di sordi.
Quannu vitti ddra  bbalici china di sordi...
Papà quali casi 'annà bbinniri, dici, cca oi?
Videmmu, firriammu, chiamammu lu sinzali e bidemmu quali casi cci su.
'Nzumma ci dettiru a diri senti, chiddri lu medicu...
Allura chiddru: Quantu nni voli?
Ci detti cincucent'unzi superchiu di chiddru chi dicia.: chiddru cu ddra vurziddra...E si l'accattaru.
Quannu arriva intra nni li sò soru: Bah, smuntamu tutti ca accattavu mobilia e tutti cosi,  lettira e tutti cosi.
Ddri soru a ddru frati lu stavanu squagliannu a basati: N'arricchì!
A lu nnumani: Papà cu l'avà binni un feudu?
Videmmu a Petra Nivura si binninu ddru feu e nni l'accattammu.
Allura la notti chiffà durmia Ricardu, cu ddra vurziddra rapi e chiui, rapi e chiui: un munzeddru di sordi tanti; rapi e chiui rapi e chiui: un munzeddru di sordi tanti.
'Nzummaa chistu picciottu, Ricardu, i pi lu feu e si l'accattà.
Accuminciaru a mannnarrici pi matrimoniu! pi Ncilina -accura cci davanu li casi e quattru sarmi di tirrenu! Ancilina ci dissi si!.
Figlia di buttiglia a mmia un mi vozzi! -iddru stessu, ma cutuliava, lu sangu è sangu-.
La fici zita, la fici zita a lu misi la marità, quannu marità a la soru, iddru pinzà a la signura Britiddra a chiddra pinna e n'abbruscià una: Ricardu, ci dissi, vidica ti fazzu cascari tutti cosi -si era iddra ca cumannava- o veni o ti fazzu cascari tutti cosi, li casi, li feuda, li sordi, vidica un n'ha cchiù.
'Stu picciottu ci vinni ad usu di scutimentu, ci piglià ad usu di nirbusu, curreru tutti, ddrocu: Chi cc'è, chi cc'è?
Nenti nenti. E rivinni.
Un ti scantari ca i un ti scordu, iddru ci dissi.
Va bbeni.
Nn'è marirari n'atra soru e po' vegnu!

Allura a lu misi arrè; marità n'atra soru cu n'atri quattru sarmi di tirrenu, - e a sò pa cci fici la casa china di sordi-, salutà a tutti e ssi nni i.
Violu violu 'ncuntrà ad unu: Amicu n'aviti pani? Accura iddru un n'avia cchiu, ca cci finì chiddru ca ci fici sò mà.
Cca haiu carni, haiu pani, haiu vinu, tutti cosi: Cumannu Cummannu, -stenni la tuvaglieddra-: la tavula cunzata e si misiru a manciari.
Chiddru dici, cumpà a pi' oi aviti chissu, i haiu 'ssa vurziddra ca grapi e chiui cent'unzi lu viaggiu!
'Ammà canciari, dici, cumpà?
A Ricardu cci cumminia ddra tuvaglia ca la vurziddra.
Canciammu! E canciaru e Ricardi si piglià ddra tuvaglieddra.
Arrivata cchiù agghiri ddra scontra ad unu mortu di fami, Ricardu.
Amicu dici, n'aviti pani?
Prontu: Cumannu Cumannu...; ammumentu manciaru; e a vu aviti chissa, i haiu un paru di stivala ca di cca a Sant'Ancilu dici li fazzu...
Mi la ta ffari 'nzaiari? Chiddru bbabbu babbu ci li fici 'nzaiari e spirì e ci ristaru la tuvaglia e ddri stivala.
Ddru picciottu comu vitti accussì: E fissa fu!
Pò scontra a n'atru cchiù agghri ddrà , -a un mumentu du n'ecchi era a Sant'Ancilu, accura un passu lu facia di cca ddra-  e bitti a n'atru chi ci dissi: Amicu nni purtati pani: cca pani, tutti cosi.
A i haiu u' cappulareddru mi lu mettu un sugnu vistu e manciu!
Veru, mi la ta ffari 'nzaiari; si 'nzaià ddru cappularu, cu ddri stivala spirì e ci ristà ddru cappularu a Ricardu!
Allura piglia e ssi nni va nni la vecchia Draa, Ricardu.
Na, na, a la vechia ddraa.
Cu si?
I sugnu un picciottu dici ca cercu la Signura Britiddra.
Uh quant'avi 'un nni l'haiu 'ntisu anninntuari a li me figli c'hannu statu ventira dici, la Tramuntana, lu Punenti e lu Gibbiaru dici, un nni sacciu.
Allura ci dissi dici, si tu ti fidi, dici, fari di manciari a li me figli, dici stasira ci parlammu, ca s''anna 'ricampari tutti.
Chiddru, ddra tuvaglia: Cumannu Cuamnnu, ammumentu 'na maiddra di carni e pasta.
Comu vinni lu primu: Trrrruuuu 'ncapu ddru finistruni.
A di xiauru di carni munnata, si la viu mi la manciu sana sana!
Chiddra, so' ma', lu fici ammucciari a Ricardu!
Chi ssi foddri - so' ma' ci dissi- talè mancia, mancia; veni di marina e porti la nasca china; sazziati di carni e pasta.
Comu si  sazzià di carni e pasta: Dimmi 'na cosa, dici: ma veru ti lu manci 'ssu picciottu ca è cca. Vidica chissu ti fici tutta 'ssa pasta e 'ssa carni.
Lu sa unn'è la Signura Britiddra? -ca era lu Ponenti-
I dici quant'avi dici ca sugnu Punenti un nni l'haiu 'ntisu annintuari 'stu nomu di la signura Britiddra, i 'un nni l'haiu 'ntisu annintuari; ora ca veni la Tramunatna videmmu.
Allura comu  arrivà la Tramuntana chiddru: Cumannu Cumannu arrè la maiddra china china di pasta e carni.
Comu arrivà piglia e dissi la Tramuntana:
A di xiauru di carni munnata, ca si la viu mi la manciu sana sana!
Talè lu frati mancia e fatti li fatti to', sazziati ddrocu.
Si sazzià, piglia e ci dissi dici: Dimmi 'na cosa, tu ca si Tramuntana e camini quantu lu Ventu, lu sa un ni è lu Casteddru di la signura Britiddra?
I, dici, quant'avi ca sugnu Tramuntana, dici, un n'haiu 'ntisu annintuari lu Casteddru di la signura Britiddra.
Mischinu stava cu la spranza di  l'urtimu, di lu Gibbiaru.
Lu Gibbiaru comu s'arricampà -chiddru 'na furia, ca diu nni scanza, ca stavanu cadennu ddri casi-.
Piglià so' ma'  ci dissi: Daccinni chiossà ca avi pitittu! E ci dici Cumanna
Cumanna... fina ca si sazzia:
Comu affaccià:
A di xiauru di carni munnata, ca si la viu mi la manciu sana sana!
Talè manciati chissu lu frati, a chi stoni?!
Comu livà di manciari: Talè c'è un picciottu ca ccà, dici, cerca la Signura Britiddra, dici, lu castellu di la Signura Britiddra.
Appuntu, dici, vegnu di ddra, cci scutulavu tutti l'aranci manigli,  'n terra c'è la mittitta.
Si iddru si fida vinì appressu di mia i, dici, cci lu portu.
Chiddru cu ddri stivala; -s'un'avia ddri stivala un ci putia arrinari appressu.
Allura lu nnumani matinu si parteru:
Ricardu?
Prontu!
Chiddru è lestu, chiossà di mia camina dici; ma chi è foddri, dici, chistu.
Arrivà vicinu lu Castellu: Ricardu?
Pronti! dici.
Allura, dici, Ricardu, trasi ddroch'intra e vidica hann'ha rumpiri un cori dici; si 'un ni lu rumpinu oi l'hanna rumpi dumani.
La to' zita vidica 'un ni la canusci cchiu, ca lu vistimentu l'hannu lu stessu oi; tu pi livari l'un cantisimu comu rumpinu lu cori l'abbrazzi ca si leva lu 'ncantisimu -lu Gibbiaru ci dissi.
Vabbeni.
Allura quannu vinianu stinnicchiari la manu ca pigliava lu cafè: Matri, dici, chi ccè cca? Un ni lu vidianu, cu ddru cappulareddru, La manu c'è ma un nni lu videmmu!-
Finì. A mazzjornu tira lu  piattu di la pasta, si la misi sutta lu cappularu, si la mancià -Oh beddra matri chi cc'è ccani!?-
L'atra ci facia: 'Amma rumpi lu cori!
Nenti 'amma rumpi ca i colari aiu, cu 'ssa manu chi trasi ca si mancia tutti cosi e un videmmu nenti!
A la sira manciaru arrè: Facemmuni tri accura c'è cu mancia, dici, quannu lu 'nnumani: Bah, dici, lu cori 'amma rumpiri -l'atra cci dicia- Eh rumpemmulu.
Comu aggrampa ddru cori ca lu spaccà nna lu mezzu.- iddru l'abbarazza: Ah Signura Britiddra!
Ah Ricardu tu si!
E si leva lu 'ncantisimu.
Comu si liv'à ddru 'ncantisimu si nni ieru nni lu Re -ca ddra picciotta era figlia di Re.
Tal'è, dici, c' 'amma fari, dici, ci dissi a l'atra picciotta; ci l'ha iemmu a lassari a so' pà.
So' pà ci vulia dari tanti grana a Ricardu.
Chiddru dici 'un mogliu nenti, i, dici, vogliu a so' figlia- c'avia trent'anni la figlia ca un s'apia si era morta o s'era viva- neca lu sapia; com'accussì comu cci la porta, Ricardu scrivi a lu scarpareddru e ci ieru tutti li setti soru ca l'avia maritatu tutti li soru: setti e li ienniri n'atri setti, quattordici e du iddri, li vecchi, sidici, e cci ieru tutti a lu sponzaliziu; comu ieru tutti la lu sponzaliziu, chibbò nni ddra chissa quant'eranu cuntenti, chibbò quant'aggenti, quantu cci nni ieru, cu cci iva pi purtà la bellivata, cu cci ia pi un cuntu, allura 'stu picciottu -cuntenti Ricardu- cchiù cuntenti d'iddru un c'era nuddru, lu Re vidè ca truvà la figlia, allura i mi truvavu ddra,  dici  ora ci vaiu vidè, axiavu du tarì:  unu lu persi, l'atru mi cadì
Lu cuntu è lestu lu cuntu è finutu,
un sacciu si a vatri v'ha piaciutu!
Favola ditta favola scritta,
cuntati la vostra ca la mia è ditta.
Lu fumu c'acchianava di la ciminia
tutti cosi passaru di 'n manu a mia...